Een open relatie, een vloek of een zegen?

Ik herinner me nog goed hoe ingewikkeld ik het de eerste keer vond om met een partner te praten over de behoefte aan een open relatie. We waren vier jaar samen en de weinige seks die we nog samen hadden voelde voorspelbaar en saai. Beiden wisten we dat we achter elkaars rug om met anderen rotzooiden, maar erover praten deden we niet. Daar baalde ik van, maar de eerste stap zetten durfde ik niet. Uit angst om hem te kwetsen, hoe hij zou reageren en om hem kwijt te raken. Tot ik mezelf afvroeg wat de man die ik wilde zijn, zou doen.

Die gedachte gaf me moed, dus begon ik het gesprek. Dat ik nog steeds van hem hield, maar dat ik open en eerlijk wilde zijn over wat we op seksueel gebied niet bij elkaar vonden, ongeacht de consequenties. Een lastig gesprek, waarin ik zowel verdriet als opluchting voelde. Hij reageerde positief, en we maakten nieuwe afspraken. De spanning was uit de lucht, wat onze communicatie aanzienlijk verbeterde. En doordat ik voortaan voor- of achteraf kon delen dat ik andere mannen ontmoette, genoot ik tijdens die dates veel meer in het moment.

En dat zie ik ook als het grootste voordeel van een open relatie. Want wanneer twee mensen een relatie aangaan, is de chemie in het begin meestal geweldig. Maar na verloop van tijd mist soms een of allebei iets. Het is heel normaal dat de één een hoger libido heeft, dat jullie behoeften verschillen, of dat je beiden andere fantasieën hebt. Geweldig als je er samen uitkomt, maar dat is niet vanzelfsprekend. En dan komt er een moment dat je moet kiezen of je je erbij neerlegt, of je zoekt naar manieren om je eigen verlangens te vervullen of over schaamte of angst heen stapt en zoekt naar een vorm die voor jullie allebei werkt. Misschien voelt het als falen of een laatste poging om jullie relatie te redden. Zelf zie ik het liever als een kans om samen te groeien, en graag leg ik je uit waarom.

Grofweg zijn er drie vormen van open relaties die het meeste voorkomen.

Als je langere tijd samen bent, dan heb je soms een goede basis opgebouwd. Jullie kennen elkaar door en door, hebben gezamenlijke waarden, een huis, hond of poes, een auto en de droom om samen oud te worden. Maar op seksueel gebied liggen jullie behoeften mijlen ver uit elkaar. En om te voorkomen dat er steeds spanning of ruzie ontstaat, besluiten jullie elkaar de ruimte te geven. Maar je hoeft niet te weten wat je partner uitspookt. Het maakt je niet veel uit of het roept gevoelens van jaloezie of ongemak op.

Dan kun je de afspraak maken dat je elkaar vrijlaat om seks met anderen te hebben, maar dit niet deelt. Dat lucht op en geeft ruimte voor ieders behoeften. Het voordeel is dat je het ongemak of de jaloezie niet hoeft aan te gaan, het risico is dat je uit elkaar groeit tot je als broers onder een dak woont. Doordat je niet meer communiceert, laat je ook iets liggen. Namelijk de kans om lastige gesprekken aan te gaan met de intentie om elkaar beter te begrijpen en tot oplossingen te komen. Een vaardigheid die je huidige en toekomstige relaties verbetert.

Het kan ook zijn dat je besluit om enkel seks te hebben als jullie samen zijn. Online flirten en vervolgens een of meerdere mannen thuis uitnodigen. Samen naar de sauna of cruisebar. Of afspreken met gezamenlijke friends with benefits. Misschien windt het je wel op om je partner met een andere man te zien. Of leer je een kant van hem kennen waarvan je nog geen weet had. Daarmee geeft het soms ook een impuls aan de seks tussen jullie beiden. Tegelijkertijd loop je het risico dat er een moment komt dat een date een voorkeur heeft voor jou of je partner. Dit roept vaak gevoelens van afwijzing of jaloezie op. Dan helpt het als je zo snel mogelijk met elkaar praat over wat dit met jullie beiden doet en of het nodig is om eerder gemaakte afspraken bij te stellen. Vaak helpt het als je regelmatig evalueert, oog hebt voor elkaars gevoelens en behoeften en afspreekt dat jullie relatie ten alle tijden de hoogste prioriteit heeft. Niet alleen in woorden, vooral in gedrag. Zo voelen jullie je beiden gezien en blijft jullie onderlinge vertrouwen in stand.

De derde vorm gaat over duidelijke kaders waarbinnen je elkaar vrijlaat. Bijvoorbeeld dat het prima is om andere mannen te ontmoeten, maar niet in de gezamenlijke slaapkamer. Dat anonieme seks dates prima zijn, maar niet met vrienden of bekenden. Of dat als er gevoelens ontstaan, je het contact verbreekt en dit samen bespreekt. Deze vorm vraagt veel openheid en kwetsbaarheid, maar als dat wederzijds lukt dan kan de relatie een enorme verdieping krijgen.

Het openen van je relatie is geen quick fix. En er is geen blauwdruk voor de perfecte open relatie. Elke relatie ontstaat in het midden; tussen jou en je partner. Wat voor anderen werkt, werkt mogelijk niet voor jullie. Het vraagt continue afstemming om te bepalen waar jullie je beiden goed bij voelen. Praten, uitproberen, voelen en opnieuw praten. Dat is hard werken en vraagt om oprecht luisteren naar elkaars behoefte. Maar lukt het om elkaar in het midden te vinden, dan kan een open relatie een prachtige manier zijn om jezelf te ontplooien en samen te groeien.