Wat kun jij doen om het iets veiliger te maken voor LHBTI-jongeren?

Jarenlang heb ik namens het COC voorlichting gegeven op scholen. Ik wilde het voorbeeld zijn wat ik ooit zelf had gemist. En ik hoopte op deze manier beter te begrijpen hoe jongeren met verschillende achtergronden over gender en seksuele diversiteit denken.

Wat ik leerde, is dat je prima op een respectvolle manier met elkaar in gesprek kunt gaan, ook als je een andere culturele achtergrond hebt. Juist door vragen te stellen en ervaringen te delen, bleek dat we vaak veel meer met elkaar gemeen hadden en ontstond er verbinding. Leerlingen vertelden bijvoorbeeld over situaties waarin zij zich anders of onbegrepen voelden. En soms voelde een LHBTI-jongere zich veilig genoeg om openlijk over diens gevoelens te praten en kreeg diegene steun van de klas.

Toch ben ik na een aantal jaren gestopt met deze rol. De negatieve opmerkingen raakten me. Het voelde vaak alsof ik mijn bestaansrecht moest verdedigen. Iets wat me terugbracht naar mijn eigen jeugd.

Zelf ontdekte ik begin jaren 90 dat ik op mannen val. Ik groeide op in een streng christelijke omgeving, waarin ik geen ruimte voelde om mijn eigen seksuele identiteit te ontdekken of te ontwikkelen. Zowel op school als thuis voelde het nooit veilig genoeg om dit deel van mezelf te laten zien. Uit angst om veroordeeld te worden, paste ik me aan, onderdrukte ik mijn gevoelens en deed ik wat er van me verwacht werd. Maar van binnen voelde ik me eenzaam en onbegrepen. De angst zat zo diep dat het tot ver in mijn dertiger jaren duurde voordat ik mezelf kon accepteren zoals ik was.

Deze week stuitte ik per toeval op de podcast ‘Luister Anita’. Wat een pareltje! In vijf afleveringen neemt NOS-presentator Winfried Baijens je mee naar 1977. Het jaar waarin de Amerikaanse zangeres Anita Bryant een golf van homohaat verspreidde. Om een tegengeluid te geven organiseerde bekend Nederland een benefietconcert om geld in te zamelen voor een advertentie in Time Magazine. In de podcast hoor je de gevatte opmerkingen van Mies Bouwman en de activistische liedjes van Jelle en Ted en de Flikkers. Maar wat me het meest raakte was de eensgezindheid waarmee Nederland een vuist maakte.

Wat zou de jonge René zich gesteund hebben gevoeld als deze boodschap hem had bereikt. Als ik in die eenzame jaren had geweten dat er zoveel mensen zijn die zich uitspreken dat het wel oké is om anders te zijn. Geen boodschap van haat en afwijzing, maar een van liefde.Anders dan in mijn jeugd is het nu een stuk makkelijker voor jongeren om online op zoek te gaan naar informatie. Tegelijkertijd is de online haat ook voelbaarder dan ooit: regenboogbankjes en vlaggen worden vernield, op sociale media verschijnen haatreacties en de verworven rechten van de LHBTI-gemeenschap staan wereldwijd opnieuw ter discussie.

Juist in deze tijd is het belangrijk om je steun uit te spreken. Kijk eens in je eigen omgeving: wat kun jij doen om het iets veiliger te maken voor andere LHBTI-jongeren? Het kan betekenen dat je iemand die een onaangename of veroordelende opmerking maakt, daar rustig op aanspreekt; dat je contact zoekt met iemand die wordt buitengesloten; dat je kinderen verhalen vertelt waarin ruimte is om anders te zijn; of dat je zelf het voorbeeld bent dat je ooit hebt gemist.

Niet iedereen hoeft op de barricaden te staan. Veiligheid en acceptatie begint bij iemand het gevoel en de ruimte geven dat diegene er mag zijn. 

Benieuwd naar de podcast 'Luister Anita'? Ga naar NPO Luister of Spotify.